فرش هاي چيني در سرزمين فرش
با وجود توليد بيش از 800 هزارمتر مربع فرش دستباف در استان خراسان رضوي به دليل هزينه بالاي توليد، اکنون تنها 20 تا 30درصد فرش هاي مشهد در بازار داخلي عرضه مي شود و فرش هاي چيني و هندي به دليل قيمتي کمتر از يک سوم فرش دستباف راهي بازار شهرمان شده است.
مسئول اداره فرش سازمان بازرگاني خراسان رضوي با رد واردات فرش دستباف از چين وديگر کشورها اظهار داشت:واردات فرش دستباف به ايران منع قانوني دارد وبه هيچ وجه امکان واردات آن نيست وتاکنون هيچ موردي ازاين فرش ها در بازار مشهد رويت نشده است.
حميد رضا زراعت کار افزود:اصولا طرح ونوع فرش هاي دستباف چيني با طرح فرش مشهد متفاوت است وجايي در بازار مشهد ندارد .
وي با بيان اينکه طرح فرش هاي چيني شبيه فرش تبريز وقم است گفت:فرش هاي چيني اصولا تزييني بوده وقاچاق آن نيز به شهرهاي تبريز وقم است.
وي تصريح کرد:در راستاي مبارزه با قاچاق وسو» استفاده از نام فرش ايراني از دو سال پيش تاکنون 260 مورد فرش درجه يک در مشهد شناسنامه دار شده است .
به گفته وي،در شناسنامه فرش مشخصات توليد که شامل،محل وزمان توليد وتعداد رج ونام توليد کننده است درج مي شود ودر حال حاضر اين طرح در شهرستان هاي مشهد،نيشابور،سبزوار وکاشمر در حال انجام است. وي همچنين استفاده از مواداوليه نامرغوب، استفاده نکردن از دار و ابزار مناسب در توليد، به روز نبودن طراحي و نقاشي در توليد را ازجمله مشکلات پيش روي صنعت فرش دانست وگفت:با توجه به قيمت تمام شده فرش وهزينه کارگر،اصولا هزينه توليد فرش در ايران بالا است .
وي به تسهيلات ارائه شده از سوي دوت در اين خصوص اشاره کرد وگفت:از سال 84 تاکنون بالغ بر 27 ميليارد تومان تسهيلات دولتي به بافندگان خانگي،کارگاه هاي متمرکزوغير متمرکز وبه صنايع جانبي آن از محل بنگاه هاي زود بازده درخراسان رضوي پرداخت شده است.
به گفته وي،خراسان با توليد سالانه 800 هزار متر مربع فرش دستباف 25 درصد توليد و20 درصد صادرات کشوراين صنعت را به خود اختصاص داده است.
رئيس اتحاديه بافندگان فرش مشهد ضمن تاييدوجود فرش هاي دستباف چيني در بازار کشور ومشهد اظهار داشت: مشکلات پيش روي صنعت فرش موجب شده تا فرش هاي ارزان قيمت خارجي علاوه بر بازارهاي صادراتي کشورمان به دليل قيمت پايين تر راهي بازارهاي داخلي شوند.
دهقاني با بيان اينکه ،گرچه رنگ فرش هاي دستباف ايراني به تمام تار و پودهاي گره خورده فرش هاي خارجي مي ارزد،اما ارزاني بيش از حد اين نوع فرش ها نگرش هر خريداري را متحول مي سازد گفت:بدبختي اين است که آ نها با طرح ها و نقشه هاي کهن سرزمين ما فرش توليد مي کنند وبا مارک فرش ايراني، بازارهاي جهاني را نيز به تسخير خود در آورده اند و بازارهاي داخلي ما را نيز گرفته اند.
وي گراني مواد اوليه، استفاده از نقشه هاي سنتي و قديمي در بافت فرش، فقدان توجه کافي مسوولان به پرداخت تسهيلات حمايتي، مواد اوليه نامرغوب و وجود واسطه ها را از جمله تنگناهاي توليد فرش عنوان کرد وگفت: در جنين شرايطي که دولت نيز همه هم وغم خود را تنها به صنعت خودرو متمرکز کرده ،واردات فرش هاي خارجي بي کيفيت ومرگ تدريجي صنعت فرش دور از انتظار نيست.
به گفته وي اغلب بافندگان فرش در مشهد به دليل دستمزد اندک وسختي کار از بافندگي انصراف داده اند وبه مشاغل کاذبي همچون دست فروشي روي آورده اند.
وي تصريح کرد:آمارها نشان مي دهد که در حال حاضر 80 درصد توليد کنندگان فرش دستباف وصنايع جانبي وصادر کنندگان اين صنعت به دليل مشکلات فرارو وعدم حمايت اصولي مسئولان از ادامه راه در اين عرصه انصراف داده اند برخي نيز ورشکست شده اند.
دهقاني در ادامه اظهار داشت :با توجه به بحران اقتصادي در جهان واينکه فرش به عنوان يک کالاي غير ضروري در سبد خانوارهاي ديگر کشورها قرار دارد ،بهتر است به فکر فروش اين محصول در داخل کشور باشيم .
وي همچنين اضافه کرد:مردم نيز بايد توجه داشته باشند که بهترين وباکيفيت ترين فرش ماشيني، يک دهم بي کيفيت ترين فرش دستباف دوام وعمر دارد.همچنين مواد بافت فرش هاي دستباف شيميايي بوده وموجب بيماري هاي پوستي در داراز مدت مي شود.
مدير عامل يکي از شرکت هاي توليدي فرش دستباف نيز گفت: افزايش قيمت مواد اوليه يکي مسائل مهم در بالارفتن هزينه تمام شده فرش دستباف است بطوري که طي سه سال گذشته نرخ اين مواد 40 درصد افزايش يافت. اين مساله باعث افزايش قيمت تمام شده فرش دستباف حتي تا 60 درصد در سطح بازار شده است.
حسين چناراني با بيان اينکه متاسفانه استفاده از پشم هاي دباغي شده و بدون کيفيت در کاهش کيفيت فرشهاي دست بافت نيز در اين بحران بي تاثير نبوده است ادامه داد: وجود رنگ دانه ها و مواد اوليه تقلبي به عنوان يکي ديگر از تنگناهاي صنعت فرش دستباف نقش مهمي در کاهش کيفيت فرش هاي توليدي داشته است. يک توليدکننده نخ فرش دستباف نيز گفت: رکود پنج ساله اخير در صنعت فرش دستباف در سطح کشور و از جمله استان خراسان رضوي بعد از انقلاب بي سابقه بوده و توليدکنندگان و صادرکنندگان با بيشترين تنگناها طي 30 سال گذشته دست به گريبانند.
جاويد عبدي، فروشنده فرش در برابر اين عبارت که «فرش هاي دستباف چيني بسيار ارزان تر از فرش هاي دستباف ايراني هستند»، گفت: اين گونه فرش ها با ابريشم مصنوعي بافته شده اند و تنها اسم ابريشم را بر خود يدک مي کشند و اينکه گفته مي شود دستباف، صحيح نيست چرا که تمام گره هاي موجود در فرش، توسط ماشين زده شده است.
چرا اوضاع به گونه اي است که فرش سرزمين ما، پس از هزاران سال، در حال خداحافظي با خانه هاي ما است و نسل هاي پيش رو، داشتن فرش هاي دستباف ايراني را رويايي غيرقابل دسترس تلقي مي کنند؟! و در مقابل نيز، جاي آ نها را در خانه ها، فرش گونه هايي مي گيرد که با هويت و هنر ايراني غريبه اند.