نظریه بازی (game theory)

طی چند دهه اخیر نظریه بازی ها از حیطه های مهم بررسی و تحقیق در اقتصاد و ریاضیات بوده که از کاربرد وسیع در زمینه های مختلف نیز بر خوردار شده است. متن حاضر تلاشی است برای معرفی این رشته و برخی از کار برد های آن. طبعآ نگارنده سعی نموده مطلب را به سادگی و اختصاز ارائه نموده تا قابل استفاده توسط مخاطبین وسیع تری قرار گیرد. این کار می تواند مقدمه ای برای ارائه مطالب تخصصی تر در زمینه های مختلف پژوهش و کار برد این زمینه مهم از علم اقتصاد باشد. 

طی چند دهه اخیر نظریه بازی ها از حیطه های مهم بررسی و تحقیق در اقتصاد و ریاضیات بوده که از کاربرد وسیع در زمینه های مختلف نیز بر خوردار شده است. متن حاضر تلاشی است برای معرفی این رشته و برخی از کار برد های آن. طبعآ نگارنده سعی نموده مطلب را به سادگی و اختصاز ارائه نموده تا قابل استفاده توسط مخاطبین وسیع تری قرار گیرد. این کار می تواند مقدمه ای برای ارائه مطالب تخصصی تر در زمینه های مختلف پژوهش و کار برد این زمینه مهم از علم اقتصاد باشد. 

ادامه نوشته

آشنايي با دكتر سيد مهدي الواني

 دکتر سید مهدی الوانی  ( پدر مدیریت دولتی ایران )  

 

 

 

 

در دی ماه سال 1323 شمسی در محله امیریه تهران متولد شدم، پدرم حاج سید حسن، انسانی خودساخته بود که مشقت‌ها و سختی‌های زندگی را بر خود هموار ساخت تا فرزندانش از تحصیلات خوبی برخوردار گردند. زندگی او برای ما سرمشقی بود که اگر توفیقی داشته‌ام از الگوی زندگی او بوده است. انسانی منضبط، جدی و پرکار بود که تا آخرین سالهای عمر از کوشش و تلاش باز نایستاد، روانش شاد باد. مادرم نیز زنی فداکار بود که در تمامی ایام زندگی همراه پدر در سفر و حضر، ما را در کنف حمایت خود داشت و دریغا که زحمات و مهربانی‌های بیکرانش را هیچگاه نمی‌توانم پاسخگو باشم.

ادامه نوشته

معرفی کتاب جدید دکتر صیاد

کتاب جدید دکتر سعید صیاد را با عنوان : " مدل سازی اجرای اقتضایی سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی (مطالعه موردی صنعت نفت)" در پیشخوان کتابفروشیها میتوان مشاهده نمود . این کتاب که با پیشنهاد معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی و با همکاری مجمع تشخیص مصلحت نظام و مرکز تحقیقات استراتژیک که دو مرکز بزرگ علمی و فرهنگی محسوب می گردند به چاپ رسیده است .  کتاب در۳۹۰ صفحه که حاصل پژوهش ۳ ساله دکنر سعید صیاد به عنوان پژوهشگر اصلی و دکتر غلامرضا معمارزاده به عنوان پژوهشگر همکاری داشته اند تدوین شده است. در این پژوهش روشهای مختلف خصوصی سازی و موقعیتهای مختلف در صنعت نفت مورد بررسی قرار گرفته و با استفاده از مدل رووم-یتون-جاگو ترکیب شده و با کمک شبکه عصبی مصنوعی مورد آزمون قرار گرفته است .

لایحه برنامه که انشا نیست که در آن «به به» و «چه چه» شود!

 لایحه برنامه که انشا نیست که در آن «به به» و «چه چه» شود! این اوج انتقاد یک عضو کمیسیون تلفیق به لایحه برنامه پنجم بود که از سوی دولت ارائه شده بود.

  • برنامه پنجم در راستای دست‌یابی به اهداف سند چشم‌انداز بیست ساله تدوین نشده
  • به جای سه نماینده، یک نماینده با سه حق رای معرفی کردند
  • دولت به دنبال شاخص‌زدایی از برنامه، تکلیف‌زدایی و مسوولیت‌زدایی از خود است
  • دولت در مواردی اختیارات قانونگذاری برای خودش تعریف کرده بود
  • هیچ گزارش قابل استنادی از طرف دولت در مورد میزان تحقق قانون برنامه چهارم ارائه نشده است
  • مجلس خیلی در برابر اعمال منویات دولت، کوتاه آمد
  • وزیر نیرو گفته که نمی‎داند قیمت برق را باید از همان سال پایه اجرای این قانون افزایش داد یا نه؟

نسرین وزیری: محمدرضا تابش اگرچه دبیرکل فراکسیون اقلیت مجلس است اما از موضع یک کارشناس اقتصادی به نقد برنامه پنجم توسعه پرداخته و می‏گوید: برنامه‎های پیشین فارغ از همه ایراداتی که به آنها وارد بود، حداقل جدول داشتند که بر اساس آنها می‎شد به ارزیابی عملکرد دولت‎ها پرداخت. اما برنامه پنجم حتی جدول هم ندارد! این مستمسکی می‏شود تا او نیز هم‎صدا با دیگر اعضای منتقد کمیسیون تلفیق همچون احمد توکلی، لایحه برنامه پنج را بیشتر یک انشا بخواند تا برنامه. بیشترین انتقاد وی به این است که شاخص‎های سند چشم انداز 20 ساله در لایحه تقدیمی دولت لحاظ نشده بود و در ازای گنجاندن آنها از سوی کمیسیون تلفیق، مجلس متهم به جرح و تعدیل لایحه دولت شده است.

ادامه نوشته

مغرور‌های ناخوشایند، نادان‌های دوست داشتنی و ایجاد شبکه‌های اجتماعی

یکی از بزرگ‌ترين چالش‌های مدیران از یک کشمکش طبیعی در همه سازمان‌ها بر مي‌خیزد. آدم‌ها در سازمان دور یکدیگر جمع مي‌شوند تا کارهایی را که برای انجام شدن نیاز به مجموعه‌ای از ملزومات متفاوت دارند، انجام دهند، ولی این تنوع دانش افراد در سازمان‌ها به جزء بندی سازمان در بخش‌هایی با دانش‌های متفاوت مي‌انجامد.


سوال اینجاست که اطلاعات موجود در بخش‌های مختلف سازمان با وجود اختلاف فرهنگ‌های این بخش‌ها با یکدیگر چگونه به دست افرادی مي‌رسند که به این اطلاعات نیاز دارند؟ چگونه افراد واحد‌های مختلف را که همواره برای منابع محدود سازمانی با یکدیگر رقابت مي‌کنند، راضی به همکاری کردن با یکدیگر کنیم؟ پاسخ این سوال‌ها نه در بررسی چارت سازمانی که در درک شبکه‌های اجتماعی غیررسمي ‌و چگونگی پیدایش آنها نهفته است.
ما چگونه همکاران خود را انتخاب مي‌کنیم؟

ادامه نوشته

ضعف قانون در مورد بازنشستگی استادان

نمایندگان مجلس پیش‌تر از این بازنشستگی استادان را از دغدغه‌های اصلی این نهاد عنوان کرده بودند . متاسفانه عنوان بازنشستگی مدتی است که جایگزین واژه خروج استادان دانشگاه از مراکز علمی و پژوهشی شده است.  نخستین موج بازنشستگی استادان از چند سال پیش آغاز و این روزها روندی پرشتاب گرفته است.  این در حالی است که سنت گذشته دانشگاهی ما چنین نبوده است. مثلا دکتر قریب و دکترحسابی تا آخرین لحظات عمرشان در دانشگاه تدریس می‌کردند و دانشجویان از وجود آنها بهره‌مند می‌شدند.

  مساله این است که اکثر بازنشستگی‌هایی که در دانشگاه اتفاق افتاده به دلیل ضعف قانون در مورد بازنشستگی استادان است چرا که هم‌اکنون ما در مورد قوانین بازنشستگی استادان خلاهای بسیاری داریم که با استفاده از این خلاها برخی از آنها که سال‌ها در دانشگاه‌ها زحمت می‌کشند به راحتی بازنشسته می‌شوند.

در برخی از موارد استادانی که پس از 30 سال از نظر دانشگاه موفق به ارتقای علمی درجه خود نشده‌اند، طبق قانون بازنشسته شده‌اند. همچنین در مورد دیگر یکی از استادان تقاضای خروج از کشور و فرصت مطالعاتی داشته‌ که پس از مسافرت به کشور آمریکا و عدم هماهنگی و استعلام از وزارت علوم کمیته انضباطی برای این استاد رایی صادر کرده و وی در آمریکا از مسوولان دانشگاه درخواست بازنشستگی کرده‌است. تدریس علم و دانش تا زمانی که یک استاد از صلابت قوانین و سلامت جسمی برخوردار باشد، نباید مانعی در دانشگاه‌ها داشته باشد چون حضور این اساتید که علاوه بر دانش تخصصی از کوله‌باری از تجربه نیز برخوردار هستند می‌تواند برای نظام آموزشی کشور ما مفید باشد.

 علاوه بر دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه تهران و چند دانشگاه دیگر در کشور نیز از ضعف قانونی ضوابط مرتبط به بازنشستگی استادان استفاده کرده ‌است.

 علاوه بر بازنشستگی زودهنگام برخی استادان، کاهش واحد‌های درسی ارائه شده از سوی بعضی استادان از دیگر روش‌های حذف برخی آرا و اندیشه‌ها از دانشگاه‌های کشور است. چنانکه در ترم تحصیلی جدید به برخی استادان دانشگاه تهران تنها یک یا دو واحد درسی برای تدریس ارائه شده و پیش‌بینی می‌شود این روند در ترم‌های بعدی به اخراج یا صدور حکم بازنشستگی آنها از دانشگاه منجر شود.

 علی عباسپور-رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی

ریشه اختلافات درآمدی در کشورهای مختلف

تفاوت های موجود در درآمد متوسط کارگران در کشورهای مختلف جهان مسئله قابل تأملی است. برای مثال، در حالی که تولید ناخالص داخلی واقعی به ازای هر کارگر در کشور بورکینافاسو حدود 1000 دلار می باشد این رقم در کشور آمریکا به بیش از 77000 دلار رسیده است. اینکه چطور در جهان بازار محور کنونی می تواند چنین تفاوت چشمگیری در تولید ناخالص داخلی به ازای هر کارگر وجود داشته باشد، در حال حاضر سؤالی کلیدی بشمار می رود.

برخی از عوامل وجود چنین تفاوت چشمگیری در درآمد کارگران کاملاً روشن است. از جمله مهم ترین این عوامل می توان به تفاوت قابل توجه در کیفیت و کمیت کارخانجات و تجهیزات تولیدی( سرمایه فیزیکی) و همچنین سطح مهارت و دانش کارگران( سرمایه انسانی) اشاره کرد. با این وجود، بخشی از این تفاوت های درآمدی در بین کشورها را نمی توان تنها به میزان انباشت سرمایه فیزیکی و انسانی نسبت داد. به نظر می رسد این بخش پاسخ داده نشده را می توان  نتیجه تفاوت کشورها در شاخصی با عنوان « بهره وری  عامل کل» (TFP) (Total Factor Productivity) دانست. این شاخص نشان دهنده بخشی از ستاده هاست که توسط نهاده های به کار رفته شده در تولید توضیح داده نمی شود. در حالی که نهاده های تولید ( نیروی کار و سرمایه) ملموس ترند، عوامل توضیح دهنده بهره وری عامل کل ناملموس ترند. این عوامل، عوامل واقعی رشد اقتصادی به شمار می روند. اهمیت این عوامل تا جایی است که برخی از تحقیقات انجام گرفته شده در این حوزه، بیش از 60% از رشد اقتصادی را به این عوامل نسبت می دهند. لذا، فهم اینکه چرا         «بهره وری عامل کل» در بین کشورها متفاوت است کمک شایانی در فهم چرایی تفاوت چشمگیر درآمد در کشورهای مختلف می نماید.

ادامه نوشته