تجربهاي كه از قطعي اينترنت و پيامك آموختيم
قطعي بخش مهمي از شبكه ارتباطات كشور طي ماههاي اخير نشان داد كه بر خلاف آنچه تصور ميشد هنوز هيچيك از بخشهاي اداري ايران بهصورت الكترونيك و مجازي به مردم خدمات غيرقابل جايگزين ارائه نميدهند
در واقع اگر جز اين بود بايد بخش عمدهاي از خدمات الكترونيك يا همان پروسههاي دولت الكترونيك متوقف و يا دچار اختلال جدي ميشد. اما قطع چندين هفتهاي سرويسهايي نظير پيامك، جيپيآراس، تلفن اينترنتي، كندي شبكه اينترنت، فيلترينگ بينظير سايتها و اختلال در دسترسي به ايميلها نشان داد كه نهتنها در خدمات دولت الكترونيك كه اين همه سنگ آن به سينهزده شده، اختلالي ايجاد نشده بلكه درآمد برخي از دستگاهها نظير شركت مخابرات را نيز افزايش داده است، حتي برخي بانكها (كه ادعا ميكنند از طريق تلفن همراه خدمات بانكي ارائه ميدهند) اعلام كردند كه در خدمات الكترونيك آنها هيچ خللي وارد نشده است!
به عبارت بهتر معنا و مفهوم اين سخن آن است كه به اذعان دستگاههاي دولتي ايران، قطعي بخش مهمي از شبكه ارتباطات كشور هيچ تاثيري بر خدمات دولت الكترونيك در ايران نداشته است!
معناي دقيقتر اين عبارت آن است كه يا «دولت» هنوز آنچنان كه مدعي است «الكترونيك» نشده است و يا مردم اقبالي به خدمات الكترونيك نداشتهاند وگرنه نميشود كه در زمان وصل بودن شبكه و قطع بودن آن، عملكرد يكسان بوده باشد.هماكنون اگر به سايت ايران دات آي آر مراجعه كنيد درمي يابيد كه به ادعاي دولت، بيش از دهها خدمت الكترونيك از طريق اين درگاه قابل ارائه است.
همچنين صدها خدمت الكترونيك از طريق پرتال اصلي وزارتخانهها و سازمانهاي دولتي به مردم ارائه ميشود. در همين كنفرانس نظام اداري الكترونيك كه اخيرا برگزار شد يا كنفرانسهاي با پسوند الكترونيك، دهها سازمان ادعا كردهاند كه در ارائه خدمات الكترونيك مبتني بر اينترنت يا تلفن همراه گوي سبقت را از جهانيان ربودهاند اما هيچيك از آنها گزارشي از اينكه قطعي اخير شبكه ارتباطات كشور چه لطمهاي به اين خدمات زده، ارائه ندادهاند.
صحبت بر سر اين نيست كه آن قطعي لازم بوده يا نه، بلكه صحبت بر سر اين است كه اين تجربه آزمايشي بود براي اينكه نوع ارتباط الكترونيك سازمانها با مردم را بسنجيم.
همين كه هيچ سازماني خدماترسانياش به مردم متوقف نشد، يعني اينكه هنوز الكترونيكي نشدهايم، همين كه حتي قطعي 45روزه سرويس پيامك حتي به سرويس موبايل بانكينگ نيز صدمه وارد نكرده، يعني اين سرويس چيزي در حد شوخي بوده است و هنوز بخش عمده مشتريان بانكي از اين نوع سرويسها استفاده نميكنند.مدتي پيش سرويس جيميل براي چند ساعت دچار اختلال شد.
خبرهاي بعد از آن حاكي از ضرر و زيان چندصد هزار دلاري شركتهايي در اروپا و آمريكا و لغو دهها جلسه و نشست كاري در استراليا و شرق آسيا بود.
واقعيت را بپذيريم، خدمات الكترونيك، دولت الكترونيك و بانكداري الكترونيك در ايران هنوز در حد رؤيا و خيال است. ما وابسته به اين سرويسهاي مجازي نيستيم، مراجعه حضوري، خدمات حضوري و ارتباط حضوري هنوز حرف اول را در ايران ميزند. ما در عصر ماقبل اينترنت هستيم.