لذتجویی مجازي
بسياري از جوانان ترجيح ميدهند اوقات خود را به خوشگذراني و لذتجویی بپردازند تا صرف فعالیتهای سياست کنند، اما تا چه مدت زمان اینگونه است؟
) |
يكي از دلايل موفقيت باراك اوباما در مبارزات انتخاباتی، استفاده چشمگير و موثر او از اينترنت، فضايي كه جوانان براي برقراري ارتباط از آن استفاده ميكنند، بود. استفاده خستگيناپذير طرفداران اوباما از بلاگها و سايتهاي شبکهسازی اجتماعی، به ايجاد شور و هيجان، جمعآوري پول، راي آوردن و برانگيختن هوشياري سياسي در تمامي آمريكا كمك كرد.
همه اينها نقطه عطفي در تاريخچه سياسي اينترنت بود. ليكن دگرگوني و مهمتر از آن آزادي یافتن كه از تاثيرات ارتباطات مدرن ميباشد، در جوامعی كه از آمريكا فقيرتر هستند و زندگي سختتري دارند، چشمگيرتر بوده است. منظور كشورهايي است كه رژيمهاي خودکامه، با عادات و رسوم خشک و انعطافناپذیری دارند و تا همین اواخر امکان آزادی عمل اندکی به نوجوانان ميدادند.
پرسشی كه در اذهان ناظرين اينترنت (كساني كه آثار و عواقب اينترنت را زیر نظر دارند) به وجود ميآيد، اين است: وقتي وبگردهای جوان در معرض حقايق، ديدگاهها، بينشها و دامنهاي از گفت و شنودها كه با ادراكات پدر و مادرشان بسيار تفاوت دارد قرار ميگيرند، چگونه از اين دستاوردها استفاده ميكنند؟ آيا سعي ميكنند دنيا را تغيير دهند يا اينكه خيلي ساده درصدد لذت بردن از آنها برمیآیند؟
شواهد بسیار زيادي هست که جوانان دومی را انتخاب میکنند و کارشناسان، واژه جديد لذتجويي مجازي (cyber-hedonism) را براي توضيح دادن آن ابداع كردهاند. برخلاف ميل آرمانگرايان، به نظر ميرسد جوانان در بسياري از كشورها از جريانات و كشمكشهاي سياسي نسلهاي قبل دست كشيدهاند و لذتهاي ديجيتالي را جايگزين آن كردهاند. تهيه انواع فيلم، موسیقی، داشتن ارتباطهاي لحظهاي و البته فرصتهاي جنسي، براي آنها شاديبخشتر شده است. يكي از مسائل جالب توجه در مورد لذتجويي مجازي در مقايسه با سياست اين است كه کمتر احتمال میرود توجه صاحبان قدرت به اين موضوع جلب شود.
دامنه سرگرميهاي الكترونيكي براي جوانان از كاملا بيخطر تا بينهايت خطرناك جریان دارد. در نيجريه پرفروشترين كتاب، كتابي با عنوان «جلب محبت از طریق پیامهای فراموش نكردني» براي نوجوانان است. جوانهاي هندي ميل شديدي به جستوجو در سايتهاي ازدواج براي پيدا كردن همسر مناسب خود دارند. تازه عروسها كه ميخواهند با بازديد از اماكن مشهور نظير تاج محل جشن بگيرند، ميتوانند به جاي آن يك تور مجازي داشته باشند. در كشورهاي ثروتمندتر آسيايي، نظير كره جنوبي يا سنگاپور جوانان به قمار كردن به صورت آنلاین تمايل دارند و اين مساله اغلب اعتيادآور ميشود. البته لذت جویی مجازی نميتواند جايگزين مکالمات و ارتباطات در زندگي واقعي شود، بلكه به نظر ميرسد فقط بعضي موانع را از ميان برميدارد.
در كشور شيلي فرهنگ جوانی معروف به جنبش Pokemon پايهريزي شده است كه در آن، جوانان زير بيست سال با مدل موهاي عجيب، براي بوسيدن يا بيشتر دور هم جمع ميشوند؟ همه اينها، همانند فعاليتهاي گروههاي محافظهكارانه جوانان كه مورد تاييد نيستند، با استفاده از روشهاي الكترونيكي هماهنگ ميشود.
در چين، دو سوم پاسخ دهندگان به یک نظرسنجی در مورد اين پرسش كه «آیا رابطه كاملا حقيقي از طريق اينترنت امكانپذير است» پاسخ مثبت دادند، در مقایسه با آمريكاییها که فقط یک پنجم چنین احساسی داشتند. ولي مسلما همه چينيها از اينكه مسائلی به صورت مجازي داشته باشند، راضي نيستند: یک پزشك زنان كه تلفنهاي ضروري مربوط به حاملگي در شانگهاي را پاسخ ميدهد میگوید، نيمي از تلفنهايي كه به او ميشود، از جانب دخترهايي است كه از طريق اينترنت پسرها را ملاقات كردهاند.
حقيقت اين است كه در بسياري از كشورها دسترسي به مطالب و صور قبیحه بزرگترين عاملي است كه مردهاي جوان را به استفاده از اينترنت ترغيب ميكند. در خاورميانه و آسياي جنوب شرقي كساني كه براي نخستین بار وارد كافينت میشوند، اغلب از مشاهده مشتریان مردی که به طرز عجیب صفحه کامپيوتر خود را از ديد ديگران مخفي نگه میدارند، متعجب میشوند. صاحبان اين كافهها ميدانند چه اتفاقي در حال رخ دادن است؛ اما آنها همچنين ميدانند كه برخورد با اين مسائل و جلوگيري از آن، باعث بیرونق شدن کار و کاسبیشان خواهد شد. در عربستان سعودي نيز كه به شدت پيرو سنتهاي گذشته است، بيشترين موردي كه بين نوجوانان از طريق تلفن همراهشان ردوبدل ميشود، موارد شهوتانگيز است. رهبران سياسي و تشکیلات دینی با توجه به خیزش لذتجویی مجازی در وضعيت بغرنجی قرار گرفتهاند: آيا از مسیر جوانان خود پيروي کرده يا سعي كنند با شيوههاي خاص آنها را از كامپيوتر دور كنند.
در آسيا، برخی از سياستمداران تلاش كردهاند خود را موافق با اين امر نشان دهند و از لذتگرايي اينترنتي به نفع خود بهره ببرند. در انتخابات سال قبل در تايوان، كانديداها براي تظاهر به دوستدار اينترنت و جوانان بودن با يكديگر رقابت ميكردند. يكي از نامزدهای انتخابات، عضوی از افراد گروه موسیقی هوی متال را براي سخنراني استخدام كرد و مجموعهاي از آگهیهای تبلیغاتی را بر روی یوتیوب كه سايت اشتراكگذاری فیلمهای ويدئويي است، فرستاد. او از اينكه در مورد یک فيلم غيراخلاقي معروف، به طرز صريحي اظهارنظر كند، هيچ هراسي نداشت.
در كشورهاي خودکامه مثل روسيه و چين، كه در حال بالا بردن استانداردهاي زندگي مردم هستند تا اين اواخر ناديده گرفتن و آزاد گذاشتن لذتجویی مجازی، نمونهاي از به اصطلاح پیمان فاوستی بود كه صاحبان قدرت به جامعه ارائه میکردند: ما اجازه ميدهيم شما از هر طريقي كه مايليد حتي اگر مغاير با سنتهاي قديمي باشد به خوشگذراني بپردازيد، تا وقتي كه به سياست كاري نداشته باشيد؛ اما حالا که شرايط اقتصادي دچار بحران شده است، آيا جوانان همچنان خود را از جريان اين مسائل دور نگه خواهند داشت؟
منبع: اکونومیست