به وبلاگ دکتر سعید صیاد خوش آمدید

دانشگاه صنعتی شریف شاهد همایشی با عنوان «توسعه نظام تامین مالی در ایران» بود. در این همایش طهماسب مظاهری رئیس کل سابق بانک مرکزی اظهار داشت؛ اگر طرح تحول اقتصادی با شرایط کنونی اجرا شود، نرخ تورم در ایران به 40 درصد خواهد رسید. همچنین شمس الدین حسینی وزیر امور اقتصادی و دارایی دولت نهم هم گفت اوراق ارزی صکوک منتشر خواهد شد.

وزیر امور اقتصادی و دارایی در این همایش گفت؛ کاستی های نظام مالی جهان که در بحران اخیر خود را نشان داده، در تدوین برنامه پنجم توسعه پیش بینی شده است. وی افزود؛ بنابراین رویکردهای ما با تامل در این حوزه صورت می گیرد.

حسینی خاطرنشان کرد؛ بی تردید رخدادها و بحران مالی جهانی تبعاتی داشته و یکی از این تبعات تاثیر گذاری در حوزه های اندیشه و سیاستگذاری است.

وی با اشاره به اینکه بحران مالی جهانی در سال 1929 نیز به معرفی سیاست های جدید و تکوین نظریات در عرصه اقتصاد انجامید، افزود؛ حال سوال این است که آموزه های ما از بحران 2009 در اندیشه ها و به خصوص حوزه های مالی اقتصادی چیست.

وزیر اقتصاد تصریح کرد؛ بر اساس مطالعاتی که در عرصه تدوین برنامه پنجم داشتیم یکی از جمع بندی ها این بود که نظام مالی جهانی از چهار منظر مبانی، معماری، مقررات و مراقبت ها آسیب دیده است.

وی گفت؛ نظام مالی فعلی و حاکم بر جهان که امروز منشاء بحران شده بیش از حد به تامین مالی استقراضی متکی است. به عبارتی به جای طرح های سرمایه گذاری مشارکت نظام مالی جهانی مبتنی بر نظام استقراضی است. حسینی افزود؛ نظام تامین مالی جهانی به تداول و دست به دست شدن دین و بدهی متکی است. به طور مثال حجم ابزارهای مشتقه و مبتنی بر بدهی بر اساس آمارهای بانک تسویه بین المللی حدود 242 هزار میلیارد دلار بوده که در مقایسه با تولید ناخالص داخلی جهان که حدود 52 هزار میلیارد دلار برآورد می شود، 12 برابر است. حسینی افزود؛ در سال 2009 حجم ابزارهای بدهی در امریکا بالغ بر 33 هزار میلیارد دلار بوده که حدود 5/2 برابر GDP این کشور است.

وزیر اقتصاد تصریح کرد؛ نتیجه یی که می توان گرفت این است که ما شاهد جدایی و تفکیک نظام مالی از بخش واقعی اقتصاد هستیم.

وی تصریح کرد؛ نتیجه عدم تناسب دارایی های مشتقه و دارایی های بخش واقعی اقتصاد شکل گیری حباب در اقتصاد است.

وزیر اقتصاد یادآور شد؛ مشکل دیگر ربوی بودن نظام تامین مالی در جهان است. میان سودوری تقسیم مناسبی صورت نمی گیرد. نظام مالی جهانی به یک بازارگرایی افراطی مبتلا شده یا دچار مشکلات دیگری مانند مقررات زدایی افراطی است.

حسینی آسیب در نظام معماری تامین مالی را نیز مورد اشاره قرار داد و گفت؛ هم اکنون چند کشور معدود جهان به کانون تامین مالی تبدیل شده اند و بانک جهانی و صندوق بین المللی پول نیز متکی بر همین کانون ها هستند.

وی گفت؛ در عین حال این کانون های معدود نیز به دلیل عدم تناسب دارایی های بخش مالی و واقعی اقتصاد بسیار زلزله خیزند.

حسینی ادامه داد؛ آسیب شناسی دیگر معطوف به این است که تصور کنیم نهادهای مالی خود نظام هستند و بر این اساس مرتباً مقررات را از بین ببریم و به دنبال آن مراقبت های لازم را کاهش دهیم.

وی با طرح این پرسش که چگونه کشورهای دارای رتبه ریسک A ناگهان سقوط می کنند، اظهار داشت؛ حال ما با این آسیب شناسی چگونه برخورد می کنیم، آیا می توان چون فلان ابزار مالی در فلان کشور استفاده می شود عیناً آن را وارد کرده و مورد استفاده قرار دهیم؟

وزیر اقتصاد با تاکید بر اینکه منظور عدم استفاده از تجربیات و دستاوردهای نوین جهانی نیست، افزود؛ منظور تامل در بهره گیری از ابزارهاست.

وزیر اقتصاد گفت؛ اگر ربا حرام است به این دلیل است که سخن و فرموده خداوند حق است و اگر از بانکداری اسلامی استفاده می کنیم حتماً در آن خیری هست. وی با بیان اینکه علاوه بر جنبه های دینی باید بر جوانب علمی و پژوهشی این احکام نیز تاکید کرد، افزود؛ یکی از نکات در نظام تامین مالی اسلامی این است که اتکا به منابع مالی استقراضی به حداقل رسیده و منابع مالی مشارکتی جایگزین آن می شود.

وزیر امور اقتصادی ادامه داد؛ به این ترتیب میان بخش مالی و واقعی اقتصاد تناسب ایجاد شده و مانع از تشکیل حباب در اقتصاد می شود.

حسینی تاکید کرد؛ تلاش محققان، پژوهشگران و استادان حوزه های مالی در کشورهای اسلامی باید معطوف به استفاده و ترویج این بنیان ها شود.

وی یادآور شد؛ در حال حاضر بانکداری اسلامی به عنوان یک ابزار در بسیاری از بانک های دنیا استفاده می شود اما تلاش بانک توسعه اسلامی باید معطوف به این باشد که این نظام را به عنوان یک الگو و نه فقط یک ابزار جانبی در دنیا مطرح کند.

وی گفت؛ ایران چهارمین سهامدار بانک توسعه اسلامی است در عین حال وجود تنها 300 متخصص بخش مالی اسلامی آمار دلگرم کننده یی نیست.

حسینی تصریح کرد؛ نکته دیگر استفاده از تجربیات است. قریب 30 سال است نظام بانکداری بدون ربا در کشور شکل گرفته و همین سبب شده است ایران در بسیاری بخش ها پیشگام باشد.

وی افزود؛ منشاء صکوکی که امروز در حوزه بانک های اسلامی مطرح شده اوراق مشارکتی است که در ایران منتشر می شود.

حسینی با اشاره به اینکه تاکنون در کشور 142 مجوز برای انتشار اوراق مشارکت به ارزش 29 میلیارد دلار منتشر شده است، افزود؛ قراردادهای آتی در بورس کالا راه اندازی شده و مجوز قراردادهای آتی بورس اوراق بهادار نیز هفته قبل صادر شده است.

وی همچنین از صدور مجوز اوراق صکوک ارزی به میزان 5/1 میلیارد یورو خبر داد و گفت؛ برنامه پنجم توسعه با در نظر گرفتن چنین دغدغه هایی در دست تدوین است.

حسینی گفت؛ ما برای به کارگیری ابزارهای نوین مالی جهان تلاش می کنیم ولی این دغدغه را نیز داریم که به مبانی دینی توجه کنیم و از ظرفیت مالی اسلامی بهره گیریم. وی گفت؛ بر این اساس شعار ما در طراحی بخش های مالیه برنامه پنجم این است؛ «مالیه اسلامی، بانکداری اسلامی یک فرصت است نه محدودیت.»

حسینی افزود؛ این امر میسر نمی شود مگر اینکه نخبگان جامعه در این عرصه وارد شوند.

کاهش 15درصدی تورم

سیدشمس الدین حسینی در حاشیه این همایش در گفت وگو با خبرنگاران اظهار داشت؛ از آنجا که وزارت امور اقتصادی و دارایی مسوول کارگروه مشترک اقتصادی تدوین برنامه پنجم است این 40 بسته سیاستی را با همکاری و مشارکت وزارتخانه های مختلف تدوین کرده است. حسینی که در حاشیه کنفرانس بین المللی توسعه نظام تامین مالی در ایران سخن می گفت، افزود؛ برخی از این بسته ها در حوزه های مالی است.

وی درخصوص انتشار اوراق صکوک ارزی خاطرنشان کرد؛ این اوراق براساس قانون بودجه سال 88 منتشر می شود و بر همین اساس کارگروهی در معاونت سازمان سرمایه گذاری های خارجی وزارت اقتصاد تشکیل شده است. وی ادامه داد؛ معاونت سرمایه گذاری با همکاری بانک مرکزی در حال تدوین آیین نامه های مربوط به این اوراق هستند. وزیر اقتصاد همچنین از تصویب لایحه یک فوریتی ابزارهای نوین مالی در دولت خبر داد و گفت؛ این لایحه در حال تطبیق با موازین در معاونت حقوقی دولت است.

حسینی همچنین از تقویت نهادهای قرض الحسنه در برنامه پنجم توسعه خبر داد و تاکید کرد؛ نهاد قرض الحسنه در برنامه پنجم توسعه بیش از گذشته مورد توجه قرار خواهد گرفت.

وی درخصوص اصلاح الگوی مصرف نیز گفت؛ اصلاح الگوی مصرف دارای ابعاد مفصلی است و تمامی دستگاه ها براساس وظایف شان در آن مشارکت خواهند داشت. وی با اشاره به اینکه بودجه وزارت اقتصاد نسبت به سایر وزارتخانه ها کمتر است، گفت؛ با وجودی که وزارت اقتصاد بودجه کمتری نسبت به سایر وزارتخانه ها دارد اما به دلیل اثرگذاری بر سیاست های پولی و مالی بر اصلاح الگوی مصرف بسیار موثر است.

وی یادآور شد؛ به عنوان مثال از آنجا که پرداخت منابع مالی بودجه از خزانه انجام می شود، طبیعی است که نظم بخشیدن به پرداخت های منابع مالی بسیار اهمیت دارد.

وزیر اقتصاد ادامه داد؛ بر همین اساس ستاد ویژه یی در وزارت اقتصاد تشکیل شده است.

وی همچنین واقعیت های اقتصاد کشور را مطلوب ارزیابی کرد و اظهار داشت؛ به عنوان مثال بازار سرمایه یی کشور سه دوره پیاپی براساس آمار فدراسیون بین المللی بورس های دنیا رتبه اول را کسب کرده و این در حالی است که سایر بورس های جهان کاهش شاخص 40 تا 80 درصدی را تجربه کرده اند.

وی ادامه داد؛ شاخص بورس هم اکنون به رقم 9 هزار واحدی نزدیک شده است.

حسینی همچنین گفت؛ نرخ تورم نقطه یی براساس سیاست های انضباطی از 5/29 درصد در مهرماه سال گذشته به 5/14 درصد در فروردین سال جاری کاهش یافته است.

وی گفت؛ وضعیت اقتصاد ایران به گونه یی است که علاوه بر اینکه توانستیم بانک های دولتی را به بخش خصوصی واگذار کنیم، ارزش شان نیز در بازار سهام افزایش یافته است.

طهماسب مظاهری؛ بحران به ایران آمد

همچنین طهماسب مظاهری رئیس کل سابق بانک مرکزی تقسیم امکانات و منابع مالی بین آحاد مختلف کشور را یکی از دستاوردهای دولت نهم اعلام کرد.

وی اظهار داشت؛ برای آنکه بتوانیم تصویری واضح و شفاف از وضعیتی که اکنون در آن قرار داریم، به دست آوریم باید یک آسیب شناسی و ارزیابی از وضع موجود داشته باشیم.

وی با اشاره به وضع موجود و آسیب شناسی داخلی افزود؛ در چند ماه گذشته و در ابتدای آغاز این بحران بسیاری از کارشناسان بر این باور بودند که بحران مالی حاکم در اقتصاد جهانی تاثیری بر اقتصاد ایران ندارد. اما امروزه شاهد آن هستیم که این بحران تاثیرات منفی را بر اقتصاد داخلی ایران گذاشته است.

مظاهری با اشاره به تاثیر سیاست های پولی در سه یا چهار ساله اخیر انجام شده است، اظهار کرد؛ سیاست های پولی سال های گذشته سیاست های ناسنجیده یی بوده است و دولت ریشه اصلی آن را منابع و سپرده های بانکی معرفی کرده است.

وی افزود؛ در مواقعی که دولت نیازمند منابع پولی و مالی بوده است، از منابع بانک مرکزی استفاده کرده و بهره مند شده است.

این استاد دانشگاه تهران افزود؛ در این چند سال بانک ها رشد اقتصادی پیدا نکرده و علت آن عدم بازپرداخت مطالبات این بانک ها بوده است.

مظاهری گفت؛ البته این کار به صورت یک فرهنگ ترویج شده، کسی که پول از بانک می گیرد سعی می کند دیگر آن پول را پس ندهد.

رئیس کل سابق بانک مرکزی با اشاره به تاثیر سیاست های خارجی بر نظام اقتصادی داخلی ایران بیان داشت؛ شرایط امروزه اقتصاد ایران ناشی از منابع خارجی است که در اختیار دولت قرار گرفته است. این منابع اکنون به شدت کاهش پیدا کرده و بسیار گران شده است.

مظاهری با اشاره به سیاست های داخلی و تاثیر آن بر اقتصاد ایران گفت؛ تقسیم امکانات و منابع مالی بین آحاد مختلف کشور یکی از دستاوردهایی بوده است که در این چند سال به دست آمده اما باید خاطرنشان کرد، این امر موجب ایجاد تورم شده است.

مظاهری اظهار کرد؛ اگر یک جراحی بزرگ در اقتصاد رخ نمی داد، اکنون باید شاهد تورم بی سابقه یی می بودیم؛ که با کمک این جراحی اکنون تورم 30 درصدی را تجربه می کنیم.

رئیس سابق بانک مرکزی اعلام کرد؛ اگر طرح تحول اقتصادی با شرایط کنونی خود اجرا شود، یقیناً تورم در اقتصاد ایران به 40 درصد خواهد رسید.

مظاهری با توجه به سیاست های مالی و بودجه یی افزود؛ اکنون در کشور عدم تعادل بودجه یی دیده می شود و حتی امروزه شاهد هستیم دولت آقای برقعی را مسوول کرده است تا فکری بابت کسری هشت هزار و 500 میلیارد تومانی بودجه بکند.

مظاهری با اشاره به اینکه برای حل مشکلات اقتصادی ایران باید دو کار را انجام دهیم، افزود؛ ابتدا باید در مورد ابزارها و روش تامین مالی کار کنیم و بعد از آن باید سیاست های کلانی را که منجر به این مشکلات شده است، اصلاح کنیم.

نهاوندیان؛ نقش ایران و چین در اقتصاد پس از بحران برجسته است

نهاوندیان با اعلام اینکه در اقتصاد پس از بحران نقش چین و نقش ایران بیش از گذشته برجسته می شود، خواستار توازن در تجارت بین ایران و چین شد.

به گزارش فارس، محمد نهاوندیان در سمینار همکاری های اقتصادی و تجاری ایران و چین اظهار داشت؛ در اقتصاد پس از بحران نقش چین و نقش ایران بیش از گذشته برجسته خواهد شد و باید به دنبال شکل جدید همکاری ها باشیم چرا که ما مرحله رشد کمی روابط را گذرانده ایم به طوری که در سال گذشته شاهد نرخ رشد دورقمی در مبادلات تجاری بودیم.

وی افزود؛ الان باید به رشد کیفی فکر کنیم و زمان آن است که در عمق بیشتری حرکت کنیم و باید به سرمایه گذاری و همکاری های تکنولوژیک فکر و در تراز تجاری به سمت توازن بیشتر حرکت کنیم چرا که صادرات ما 4/10 درصد و در واردات 47 درصد سهم داریم که اینها باید تغییر کرده و متوازن شود.

نهاوندیان گفت؛ ما در صدور خدمات فنی مهندسی امکانات قابل توجهی داریم که باید پایه رشد تجاری با تاکید بر توازن تجاری باشد.

وی افزود؛ در صورتی همکاری های ایران و چین دوام منطقی خواهد داشت که در چارچوب برنامه توسعه ملی باشد، بدین معنا که در کیفیت کالاها و نوع تجارت دقت کنیم.

رئیس اتاق ایران گفت؛ با توجه به حجم تجارت دو کشور غیرقابل توجیه است که در افتتاح اعتبارات اسنادی و بانکی مشکل داشته باشیم و باید از ابتکارات جدید و ارزهای دو طرف استفاده کنیم.

وی افزود؛ با توسعه تجارت باید امکان استفاده از اعتبارات و تمهیدات بانکی گسترش یابد.

نهاوندیان گفت؛ در زمینه حمل و نقل و تضمین تجارت باید همکاری های بیشتری صورت گیرد و باید مکانیسم حل اختلاف ها ساماندهی شود.

منبع: اعتماد