ديپلماسي با اكتان 90
تهران چگونه با تحريم بنزين مقابله ميكند؟
ظاهرا توليد بنزين با اكتان 90 به سختي كشف فرمول «داروي فاكتور 8» براي كودكان هموفيلي نيست كه اين شبها بسياري از ببيندگان تلويزيون را وادار به پيگيري سريالي كرده است كه فرجام آن به يك افتخار ملي پيوند ميخورد؛ چرا كه هم اكنون توليد بنزين با اكتان 90 در برخي پالايشگاهها انجام ميشود.
) |
شناسايي فرمول جديد براي تبديل «نفتا» و «لايتاند» به بنزين با اكتان بالا از جمله مواردي است كه در طرح خودكفايي 48 ساعته از واردات بنزين ديده شده است.
يك شركت تحقيقاتي كه مجري انجام اين كار است، در سال گذشته با همكاري و حمايت يكي از شركتهاي زيرمجموعه شركت ملي نفت موفق به توليد مكمل بالا برنده عدد اكتان بنزين از متانول توليدي پتروشيمي و فرآوردهها و غيرقابل استفاده پالايشگاههاي نفت شد.
«داوود ولي» مديرعامل شركت پترو صنعت صبا در گفتوگو با «دنياي اقتصاد» و در تشريح جزئيات اين طرح گفت: «در حال حاضر دو مكمل OM10 و OM60 در شركت توليد ميشود كه بالا برنده عدد اكتان بنزين هستند. OM10 مكمل جديدي است كه به بنزين پايه اضافه ميشود و ميتواند اكتان بنزين را بين 5 تا 15 واحد بالا ببرد.»
وي افزود: «در حال حاضر براساس استانداردهاي شركت ملي پالايش و پخش فرآوردههاي نفتي عرضه بنزين معمولي با عدد اكتان 87 و بنزين سوپر با عدد اكتان 95 است؛ اما براساس دستور سازمان محيط زيست، عدد اكتان بنزين معمولي تا سال آينده بايد به 90 برسد.در واقع بنزين پايه ماده سبكي است كه اكتان آن بين 79 تا 82 است و در صورتي كه مكمل OM10 به آن اضافه شود، ميتوان اكتان آن را بين 5 تا 15 واحد بالا برد.»وي در ادامه افزود: «در فرآيند پالايش و تقطير نفت خام مادهاي به نام «لايتاند» به دست ميآيد كه اكتان آن بين 33 تا 35 است و براي توليد بنزين قابل استفاده نيست؛ اما در صورت تركيب آن با مكمل OM60 ميتواند بنزيني با اكتان 90 تا 95 به دست آورد.»وي افزود: «با استفاده از اين روش به راحتي ميتوان نياز به واردات بنزين را رفع كرد.»
«ولي» در پاسخ به اين سوال كه چرا اين طرح تا امروز اجرا نشده است؛اظهار داشت: «علت اين است كه هر پالايشگاهي براي خود يك برنامه توليد را تعريف كرده است و از موادي كه در برج تقطير به دست ميآيد محصولات ديگري مثل روغن، قير و ... توليد ميكنند. اگر سياست دولت اين باشد كه توليد بنزين را افزايش دهد، بايد برنامه توليد پالايشگاهها را تغيير داد و توليد ساير محصولات را كاهش دهيم.»وي در پاسخ به اين سوال كه آيا توليد بنزين با اين روش اثرات زيست محيطي ندارد، توضيح داد: «كليه محصولات پالايشگاهي از جمله بنزين بايد با استانداردهاي OIEC مطابقت داشته باشد و اگر اين استاندارد رعايت نشود، شركت پالايش و پخش فرآوردههاي نفتي محصولات را تحويل نخواهد گرفت. در واقع اين نوع بنزين فرقي با بنزين توليدي پالايشگاه ندارد و فقط نوع تركيبات آن عوض شده است.»وي در پاسخ به اين سوال كه براي توليد اين نوع بنزين به چه ميزان سرمايهگذاري نياز است، افزود: «به سرمايهگذاري خاصي نياز ندارد؛ علاوه بر اين كه درست كردن بنزين با اين روش با قيمت تمامشده كمتري خواهد بود.»«ولي» با اشاره به اين موضوع كه احداث پالايشگاه جديد علاوه بر در برداشتن هزينه زياد زمان بر نيز هست، گفت: «در حال حاضر با توجه به شرايط تحريم بهتر است به جاي احداث پالايشگاه راندمان و ميزان توليد را افزايش دهيم.
امروز براي ساخت يك پالايشگاه به ظرفيت 150هزار بشكه به سرمايهگذاري بالغ بر 3ميليارد يورو نياز داريم؛ بنابراين اگر سياست دولت به سمت افزايش راندمان پالايشگاه و استفاده از فرآوردههاي پالايشي پيش برود، بسيار مقرون به صرفه است و در زمان كوتاهي ميتوان كشور را به صادركننده فرآوردههاي نفتي سوق داد.»
اما در زمينه توليد مكمل بالا برنده عدد اكتان بنزين از متانول توليدي پتروشيمي و فرآوردههاي غيرقابل استفاده پالايشگاهي سيد حميد حسيني، رييس هيات مديره اتحاديه صادركنندگان فرآوردههاي نفت، گاز و پتروشيمي در گفتوگو با «دنياي اقتصاد» و در پاسخ به اين سوال كه اجراي اين طرح تا چه اندازه ميتواند در تامين بنزين مورد نياز كشور موثر باشد، گفت: در حال حاضر بسياري از شركتهاي بينالمللي نفتاي سبك و فرآوردههاي غيرقابل استفاده پالايشگاهي را از ايران خريداري ميكنند و پس از مخلوط كردن آن با مواد ديگر آن را به بنزين تبديل كرده و به كشورمان صادر ميكنند.
وي افزود: «بنابراين اگر همين كار در داخل كشور انجام شود، اقدام مثبتي خواهد بود.»حسيني در ادامه گفت: «در حال حاضر كشور در كارهاي فني و به خصوص در صنعت نفت وابسته به استانداردهاي غربي است و در برخي مواقع جسارت انجام بعضي از كارها را ندارد. در حال حاضر يك شركت خصوصي در بوشهر با استفاده از ضايعات نفتي اقدام به توليد گازوئيل كرده و آن را صادر ميكند. بنابراين اگر دولت توليد بنزين و گازوئيل را با اين روش جدي بگيرد و از بخش خصوصي حمايت كند، به راحتي قابل انجام است.»وي در پاسخ به اين سوال كه آيا اين نوع بنزين از لحاظ زيست محيطي مشكل ايجاد نميكند، اظهار داشت: «البته قطعا همه جوانب را براي توليد اين نوع بنزين نميتوان رعايت كرد.»
حسيني افزود: «كيفيت بنزين توليد شده از ضايعات پالايشگاهي پايينتر از بنزيني است كه در پالايشگاه توليد ميشود و از لحاظ زيست محيطي نيز ممكن است اثرات جانبي بيشتري داشته باشد؛ اما در شرايط اضطرار اقدام مناسبي است.»
وي در پايان افزود: «به مرور زمان و با حمايت از اين شيوه ميتوان در آينده از تركيبات بهتري براي توليد بنزين استفاده كرد.
در فاز اول اين طرح حدود 15هزار تن در روز ماده OM10 توليد ميشود كه 4هزار تن آن به صورت روزانه براي مصرف پالايشگاههاي نفت داخل كشور و امكان صادرات 10هزار تن آن به خارج نيز وجود دارد. در فاز دوم نيز از ماده OM10 ميتوان مادهاي با اكتان بسيار بالا با نام تجاري OMLO توليد كرد كه اين ماده مواد ضايعاتي همچون نفتا و لايتاند را كه جزو پسماندهاي پالايشگاههاي نفت هستند، به بنزين قابل مصرف در خودروها تبديل ميكند.»
در مقابل معاون برنامه ريزي، توسعه و فناوري وزير صنايع توسعه جايگاههاي سي. ان. جي توسط وزارت نفت را همزمان با تلاش خودروسازان براي توليد خودروهاي گازسوز خواستار شد.
به گزارش فارس به نقل از پايگاه اطلاع رساني سي ان جي، محسن حاتم با بيان اينكه بحث جايگزيني گاز طبيعي با سوخت بنزين براساس مزيتهاي زيست محيطي و اقتصادي سي ان جي مطرح شده است، گفت: افزايش تعداد جايگاههاي سي ان جي يكي از اين نيازها است كه در صورت رفع ميتواند به ورود تعداد بيشتر خودروهاي گازسوز منجر شود.
وي ادامه داد: بايد در نظر داشته باشيم كه واردات خارج از رويه بنزين مشكلاتي براي كشور به وجود آورده بود و همين نكته مسوولين را وادار كرد تا درصدد استفاده از سوختي جايگزين باشند.
وي افزود: دوگانه سوز كردن خودروهاي موجود و پيادهسازي موتورهاي پايه گازسوز در خودروهاي جديد عمدهترين سياست دولت در كاهش استفاده از بنزين و افزايش روند بهرهبرداري از مخازن گاز طبيعي كشور است. حاتم تصريح كرد: خودروهاي بنزينسوزي كه در برخي از كارگاههاي مجاز به دوگانه سوز تبديل شدهاند، مشكلات فراواني را به جهت عدم هماهنگي سوخت جديد با موتورهاي بنزين سوز براي صاحبان خود ايجاد كرده اند كه طراحي خودروهاي پايه گازسوز نيز براي رفع اين مشكل صورت گرفت.
وي تاكيد كرد: البته وزارت نفت نيز بايد همگام و هم راستا با وزارت صنايع بر تعداد جايگاههاي موجود سي ان جي بيفزايد، چراكه جايگاههاي فعلي به هيچ وجه پاسخگوي خودروهاي گازسوز فعلي براي استفاده از سي ان جي نيست.
غزاله طايفه - دنیای اقتصاد