به وبلاگ دکتر سعید صیاد خوش آمدید

استان زنجان با هفت استان هم مرز است. اين استان از شمال به استان هاي اردبيل و گيلان، از شرق به استان قزوين، از جنوب به استان همدان ، از جنوب غربي و غرب به استان‌هاي كردستان و آذربايجان غربي و آذربايجان شرقي محدود است. استان زنجان بر اساس آخرين تقسيمات كشوري، داراي 7 شهرستان، 16بخش، 16شهر،46 دهستان و 981 آبادي داراي سكنه است.

استان مذكور از دو منطقه كوهستاني و جلگه اي  تشكيل يافته است. مناطق كوهستاني اين استان اغلب داراي قله هاي مرتفع هستند و در نواحي شمالي شهرستان زنجان، بخش‌هاي مركزي، طارم عليا، طارم سفلي، ماه نشان، ايلات قاقازان و در غرب و جنوب غربي آن، شهرستان خدابنده (قشلاقات افشار) قرار گرفته اند. ساير نقاط استان را مناطق جلگه اي يا دشت هاي آن در برمي گيرند.

ميزان بارندگي در اين استان، سالانه 323 ميلي‌ليتر و ميانگين تعداد روزهاي يخبندان آن در طول سال 115 روز است. حداكثر مطلق دما در شهر زنجان 40 و حداقل آن 6/29- درجه سانتي گراد ثبت شده است. فصل سرماي منطقه از اوايل آذر ماه با بارش برف‌هاي پياپي كه سراسر استان و به ويژه ارتفاعات را مي‌پوشاند شروع مي‌شود و معمولاُ تا اواخر فروردين ماه ادامه دارد. مهم ترين بادهاي استان  مشتمل بر باد سرمه (مه) و باد گرم است.

شهر زنجان

تاريخ بناي شهر زنجان را با سلطنت اردشير بابكان دانسته‌اند و در آن زمان، آن را شهين، يعني منسوب به شاه ميناميده اند. اين نام طي قرون و اعصار به زنگان وسپس به زنجان تبديل شده است. در قرون چهارم وپنجم هجري قمري، زنجان به علت داشتن چراگاههاي وسيع، مورد توجه قبيله هاي ترك نژاد  قرار گرفت و قبيله هاي گوناگون ترك در زنجان  و نواحي مختلف آن، به ويژه در چمن سلطانيه، مسكن گزيدند.

درحمله مغول، شهر زنجان و آباديهاي اطراف آن آسيب فراوان ديد. سپس ايلخانان مغول به اين شهر توجه فراوان نشان دادند، مخصوصاُ سلطان محمد خدابنده در توسعه اين ناحيه كوشيد. اين شهر در سده هاي بعد نيز شاهد حوادث و رويدادهاي اجتماعي، سياسي و مذهبي نظير شورش علي محمد باب، مبارزات ملوك الطوايفي، نهضت مشروطيت، تاخت وتاز فئودالها، درگيري دموكراتهاي آذربايجان و .... بوده است.

مراكز ديدني و تاريخي

مسجدجامع زنجان، مسجد ميرزايي، مسجدقلاير، کانون قرآن، مسجد اسحاق ميرزا، مسجد خانم، مسجد سلطانی، امامزاده سيدابراهيم، امامزاده موسی، امامزاده يعقوب، کوه  ابدال، کوه بابا گيلدر، کوه بلقيس، کوه چال، کوه قبله داغ، کوه لعل کان، کوه سندران، رودخانه قزل اوزن، زنجان رود، ايجرود، چشمه وننق زنجان، چشمه آب گرم آبدال، چشمه آب گرم انگوران، چشمه الله بلاغيف بزينه رود، غار کتله خور گرماب، غار های داش کسن، غارخرمته سر، غار گلجيک، منطقه انگوران، سد تهام، عمارت ذوالفقاري، بناي رختشورخانه، خانه شهردار، گنبد خرقان، ساختمان استانداری، حصار شهر زنجان، قلعه شميران، قلعه سانسير، قلعه اسماعيليه، روستاي شاه نشين، تپه صائين قلعه، روستای شيلا نور، حمام قيصريه، حمام جامي داداش، حمام ميربها، پل ميربهاء الدين، پل سردار، پل حاج سيدمحمد، کاروان سرای سر چم، معبد داش کسن

شهرستان ابهر

منطقه ابهر و مناطق اطراف ابهرود (ابهر چاي)، از نخستين زيستگاههاي انساني در ايران است و از پيشينه تاريخي طولاني برخوردار است. در هزاره دوم پيش از ميلاد، دره ابهررود از رونق قابل توجهي برخورداري بوده است درقرن نهم پيش از ميلاد، مادها در اين منطقه اتحاديه اي از قبيله‌هاي گوناگون را به وجود آوردند كه مقر آن در ابهر چاي بوده است.

در زمان روي كارآمدن حكومت ايلخانان و انتخاب سلطانيه به عنوان پايتخت، اين منطقه به علت برخوردارشدن از شبكه هاي جاده اي اهميت ارتباطي قابل توجهي به دست آورد .وجه تسميه اين شهر از واژه پهلوي (اوهر) گرفته شده است. اين واژه به معناي محل بستن آب هاست . جايگاه نخستين خانه هاي اين شهر، تپه اي باستاني به نام تپه قلعه است و دركناره راست ابهر رود جاي دارد. اين محل يكي از نخستين زيستگاههاي انساني منطقه زنجان به شمار مي رود و حداقل از اوايل هزاره چهارم پيش از ميلاد مورد استفاده و محل سكونت جماعت هاي آغازين بوده است.

مراكز ديدني و تاريخي

بقعه پيراحمد، امامزاده زيدالكبير، امامزاده محمد، امامزاده ابراهيم، امامزاده اسماعيل، بقعه ملاحسن، مسجد جامع ابهر، مسجد جامع قروه، ابهر رود، بناي چلبي اوغلي، ارگ سلطانيه، روستای وير، علمدار تپه

شهرستان خدابنده

شهرستان خدابنده درجنوب شرقي زنجان واقع شده است. در اين منطقه ايلات خدابنده لو و افشار با اقوام بومي درهم آميخته و نژادي را پديد آورده اندكه ازنظر تيپولوژي به نژاد موسوم به زنجاني معروف شده است. شهرستان خدابنده دو شهر تاريخي سهرورد و سجاس را در خود جاي داده است جايگيري جماعت هاي انساني و يكجانشيني آنان در اين مناطق به اواخر هزاره چهارم و اوايل هزاره پنجم پيش ازميلاد مربوط است.

مراكز ديدني و تاريخي

مسجد جامع سجاس، بقعه قيدارنبي، امامزاده ابراهيم، امامزاده يحيي، خر رود، سجاس رود، روستای سجاس، روستای گرماب