هیجان مسئولان، بی تفاوتی مردم
عنوان «استان» به تنهایی کارگشا نیست. «استان شدن» آنهنگام ذائقه مردم را شیرین میکند که سررشته امور به دست تدبیر، عقلانیت و آیندهنگری سپرده شود و از رفتارهای هیجانی و نگاههای مقطعی و روبنایی پرهیز و منافع مردم به منافع شخصی و گروهی ترجیح داده شود.
این روزها در خیابانها و چهارراههای شهرستان کرج، تعداد زیادی استند و بیلبورد نصب شده است که تشکیل استان البرز را به ساکنان آن تبریک میگوید. با این حال این مسئله نه تنها به افزایش نشاط این ساکنان تبدیل نشده، بلکه حتی به یک بحث شهری جدی میان مردم نیز تبدیل نشده است. شاید به همین دلیل بود که مسئولان اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کرج، دیروز تلاش کردند با اجرای برنامههای ویژهای همچون ویراژ دادن موتورسوارها در شهر، به ساکنان این شهرستان یادآوری کنند که اتفاق مهمی در نظام اداری غرب تهران رخ داده است. بیاعتنایی مردم کرج به این تحول، آنقدر واضح است که مهدی عسگری از مسئولان جشن تولد استان البرز گفت: عنوان «استان» به تنهایی کارگشا نیست. «استان شدن» آنهنگام ذائقه مردم را شیرین میکند که سررشته امور به دست تدبیر، عقلانیت و آیندهنگری سپرده شود و از رفتارهای هیجانی و نگاههای مقطعی و روبنایی پرهیز و منافع مردم به منافع شخصی و گروهی ترجیح داده شود.
نخستین زمزمهها
در دو دهه اخیر ساکنان برخی شهرستانهای کوچک بر تشکیل استان مستقل تأکید داشتند این تأکید آن قدر شدید بود که در برخی مناطق مانند استان قزوین به بحرانهای امنیتی منجر شد. تلاش ساکنان استانهایی همچون البرز، گلستان، اردبیل، قم بیش از آنکه متکی بر نگاهی توسعهگرایانه باشد، به اختلافهای قومیتی و سیاسی باز میگشت که حلوفصل امور اداری در مراکز استانهای قبلی را با مشکل مواجه میساخت.
اما چنین حساسیتی در میان ساکنان کرج به چشم نمیخورد و شاید به همین دلیل وقتی در سال ۸۴ نخستین زمزمههای تشکیل استان البرز از سوی رشید جلالی نماینده پیشین کرج در مجلس مطرح شد، بازتاب چندانی در میان مردم منطقه نداشت. البته پیش از وی جعفر گلباز کاندیدای ردصلاحیت شده انتخابات مجلس هفتم به این موضوع اشاره کرده بود. برگزاری انتخابات مجلس هشتم و عدم راهیابی رشید جلالی به مجلس نشان داد که ساکنان کرج رغبت چندانی به استان شدن ندارند این موضوع نمیتواند دستاویز خوبی برای رأی آوردن در این شهرستان باشد.
وعدههای عمل نشده
سفرهای هیأت دولت به کرج تاکنون با وعدهها و مصوبات فراوانی همراه بوده است که بخش عمدهای از آنها اجرایی نشده است. عزیز اکبریان نماینده این شهر میگوید: یکی از مصوبات سفر دوم هیأت دولت به کرج، ایجاد ۶ منطقه گردشگری در کرج بود که تاکنون در این خصوص هیچ اقدام عملی صورت نگرفته است و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری همچنان در خواب فراموشی فرورفته است.
او میافزاید: در سفر اول رئیسجمهور درخصوص راهاندازی ۱۵ کلانتری تصمیمگیری شد که از وزیر محترم کشور درخواست داریم این کار انجام شود. گفتنی است هماکنون به دلیل شرایط اجتماعی و انتظامی ویژهای که در کرج وجود دارد، مرکز فرماندهی نیروی انتظامی استان تهران در این شهر قرار دارد. افزایش شاخصهای امنیتی به ویژه در برخی مناطق حاشیهای کرج، یکی از خواستههای قدیمی ساکنان این کلانشهر و استان جدید به شمار میآید.
عزیز اکبریان در تشریح دیگر مسائل ساکنان استان تازه تأسیس البرز میگوید: برای خاتمه دادن به ترافیک بسیار سنگین اتوبان تهران - کرج ساخت امتداد بزرگراه شهید همت تا کرج ضروری است. متأسفانه اکنون برخی پادگانهای نظامی مانع امتداد یافتن این آزادراه هستند که تقاضا داریم وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، این مسیر را آزاد کند.
او ادامه میدهد: وزرای ارتباطات و فناوری اطلاعات، صنایع و معادن و آموزش و پرورش در سفر به کرج از نزدیک با مشکلات ساکنان این منطقه آشنا شدند. ضمن تشکر از این سفرها، امیدوارم نسبت به اجرای تعهدات وزارتخانههای مربوطه اقدام لازم را معمول کنند تا به نابسامانی مردم خاتمه داده شود.
فاطمه آجورلو دیگر نماینده کرج نیز کمبود خدمات بانکی را یکی از مشکلات این شهرستان میداند: تعداد بانکهای شهرهای اقماری کرج با جمعیت این مناطق تناسب ندارد. همچنین تعداد خودپردازهای بانکی نیز بسیار پایین است که مردم را گرفتار مشکلات جدی میکند.
تبلیغات فراتر از خدمات
به محض تصویب لایحه تشکیل استان البرز در مجلس وانتبارهای حامل پلاکاردها و داربستها از ساختمانهای شورای شهر، شهرداری و دیگر ادارههای دولتی رهسپار نقاط مختلف شهر شدند تا تشکیل این استان را تبریک بگویند.
جالب آنجاست که پلاکاردهای تبریک ادارهها و نهادها از قبل آماده شده بود تا به محض تصویب لایحه در مجلس، بر در و دیوار شهر نصب شود.
همزمان با این مصوبه پیامکی با امضای عزیز اکبریان نماینده مردم کرج، آسارا و نظرآباد برای ساکنان استان البرز ارسال شد که این مصوبه را تبریک میگرفت. در فاصلهای کمتر از چند ساعت نیز نشریهای بدون مجوز با عنوان نامه البرز منتشر شد که بر نقش فاطمه آجورلو در تصویب این لایحه تأکید داشت. به نظر میرسد نهادها و مسئولان درصدد افزایش محبوبیت خود از طریق بزرگنمایی یا نمایش نقش خود در تشکیل استان البرز هستند.
مسائلی که به آنها فکر نشد
رئیس یکی از ادارههای غرب استان تهران (البرز جدید) به خبر گفت: هماکنون بخشی از درآمدهای ما از طریق ارائه خدمات به کارخانههای جادههای مخصوص و قدیم تهران - کرج تأمین میشود که به کمک آن میتوانیم خدمات خود را در روستاهای دور افتاده کرج به ویژه جاده چالوس گسترش دهیم. اما با استقرار استانداری البرز، این درآمدها به استان تهران منتقل شده و دچار بحران مالی خواهیم شد.
یکی دیگر از نگرانیها درخصوص استان البرز، مسئله رشد جمعیت در این استان است. جمعیت این منطقه در سال ۱۳۳۵ کمتر از ۱۶ هزار نفر بود که اکنون به ۱۷۰ برابر رقم قبلی یعنی ۲ و نیم میلیون نفر رسیده است. این مسئله یکی از دلایل کمبود بسیاری از امکانات در کرج است. با این حال استان شدن ممکن است به این رشد جمعیت دامن زده و سطح رفاه ساکنان البرز را کاهش دهد.
شهرداری کرج ۴۶۰ میلیارد تومان اعتبار سالانه دارد که با در نظر گرفتن بودجه شهرداریهای اقماری همچون ساوجبلاغ، طالقان، نظرآباد، چهارباغ، تنکمان، چندار و هشتگرد به بیش از هزار میلیارد تومان میرسد. با این حال نگاهی به جداول بودجه این شهرداریها، نشاندهنده سهم بالای بودجههای غیرمفید همچون تعویض مبلمان شهرداری مناطق، کمک مالی به فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی غیرمرتبط با مأموریتهای شهرداری و پرداخت هزینههای ناشی از طولانی شدن پروژههاست. گزارشهای فراوانی برای مسئولان عالیرتبه نظام درخصوص بیانضباطی مالی در شهرداری کرج ارسال میشود که صرفنظر از صحت و سقم آن، برای بخش مهمی از مردم کرج قابل باور است.
مدیران محلی نیز گاه و بیگاه از ناهماهنگیهای مدیریتی در این منطقه گلایه کرده و آن را مانع مهمی در ارائه خدمات جامع موردنیاز مردم کرج میدانند که در این زمینه میتوان به سخنان ناصر گروسی رئیس شورای شهر اشاره کرد.
تدابیر لازم در فرمانداری
براساس مصوبه مجلس، استان البرز شامل 3 شهرستان غرب استان تهران یعنی کرج، ساوجبلاغ و نظرآباد است. بدین ترتیب مناطقی چون شهریار، ملارد و گرمدره همچنان جزو استان تهران باقی میمانند. تعیین محدوده استان البرز با توجه به توزیع ناموزون امکانات و فرصتها در غرب استان تهران، این انگیزه را در برخی مدیران ایجاد میکند که جابهجاییهایی در منابع انسانی یا سایر امکانات انجام دهند. شاید عیسی فرهادی فرماندار کرج با در نظر گرفتن همین نکته بود که چند ساعته پس از تصویب تشکیل استان البرز در مجلس در جمع خبرنگاران حضور یافت و گفت: هرگونه نقلوانتقالی در ادارات و دستگاههای دولتی مانند نیروی انسانی، اموال و تجهیزات تا استقلال استان البرز که تا پایان تیرماه سالجاری انجام میشود، بدون هماهنگی با فرمانداری ممنوع است.
یکی از موانع توسعه اقتصادی استان البرز، مصوبه دولت هاشمی رفسنجانی مربوط به ممنوعیت احداث صنایع جدید در شعاع ۱۲۰ کیلومتری تهران است که بخش مهمی از استان البرز را شامل میشود. این موضوعی است که شاید کارشناسان استانداری در آینده بتوانند راهحلی برای آن بیابند. البته به شرط آنکه در فضای اداری آرام و جوی کارشناسی به خدمت بپردازند. نه آنکه به گفته فرماندار کنونی کرج: «حاضریم در یک چادر فعالیت کنیم تا ساختمان استانداری البرز آماده شود»
شاید او تصور کرده است که در رقابت با فاطمه آجورلو برای دستیابی به صندلی استاندار البرز، باید به چنین حرفهای عجیب و غریبی متوسل شود.